10.11.11

Καλαβασός (μέρος Α)

 Ένα χωριό χτισμένο στην κοιλάδα  του Βασιλοπόταμου. 


Η κοιλάδα του Βασιλοπόταμου και στο βάθος το χωριό (από νότο προς βορρά)
Ονομασία και δύο εκδοχές:

Καλαβασός....σε χάρτες κατά τη φραγκοκρατία συναντάται με τα ονόματα Calavaso και Calavato.

Υπάρχουν δύο εκδοχές για το όνομα Καλαβασός.
1. Καλή+ Βάσα (Δασώδης Κοιλάδα), επειδή στα αρχαία χρόνια είχε δασώδη βλάστηση.
2. Καλή + Βάση, επειδή κατά τις επιδρομές των Σαρακηνών δεν εντοπιζόταν εύκολα αφού βρίσκεται ανάμεσα σε δυο λόφους, στην κοιλάδα του Βασιλοπόταμου.



Η γραμμική ανάπτυξη του χωριού. Στο βάθος του ορίζοντα η θάλασσα.
Μεταλλεία:


Η Καλαβασός ήταν γνωστή για τα μεταλλεία της, τα οποία λειτούργησαν κατά διαστήματα από την αρχαιότητα μέχρι και το 1978, που έκλεισαν οριστικά. Οι σωροί της σκουριάς και άλλα μεταλλευτικά κατάλοιπα στην περιοχή της Καλαβασού παρέχουν αποδείξεις για αξιόλογη μεταλλευτική δραστηριότητα κατά την αρχαιότητα



Στοά Μεταλλείου


Γαλαρία Μεταλλείου



Αρχαιότητες:


Η ανασκαφική έρευνα των ειδικών επιστημόνων και η συστηματική αρχαιολογική επισκόπηση στην περιοχή της Καλαβασού, είχαν σαν αποτέλεσμα την ανακάλυψη πολλών αρχαιολογικών χώρων, που εντάσσονται σ’ όλες σχεδόν τις φάσεις των κυπριακών προϊστορικών και ιστορικών χρονολογικών περιόδων.
 Οι σημαντικότεροι από τους χώρους αυτούς, κατά χρονολογική ακολουθία, είναι ο προκεραμεικός νεολιθικός οικισμός της Τέντας (7000 – 6000 π.Χ.), ο νεολιθικός συνοικισμός της Καλαβασού Α  της Κεραμεικής Νεολιθικής ΙΙ περιόδου στην Κοκκινόγια (4500 – 3800 π.Χ.), οι χαλκολιθικοί συνοικισμοί στους Αγιούς και της Καλαβασού Β στις Παμπούλες (3500 – 2500 π.Χ.) και ο οικισμός και το νεκροταφείο της τελευταίας εποχής του Χαλκού στον Άγιο Δημήτριο.


Νεολιθικός Οικισμός Τέντας:
Ο οικισμός ανακαλύφθηκε στα 1947 από τον Πορφύριο Δίκαιο. Η ανασκαφή του οικισμού της Τέντας έγινε μετά το   1976  από την Αμερικανική Αρχαιολογική Αποστολή του Πανεπιστημίου του Brandeis, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Ian Todd.

Νεολιθικός Οικισμός Τέντας
Ο οικισμός αποτελείται από ένα σύνολο κτισμάτων με κύριο χαρακτηριστικό την κυκλική κάτοψη. Το πάνω μέρος των τοίχων ήταν κτισμένο από πηλό, άχυρο, πλίνθους και βότσαλα, ενώ το κάτω μέρος που είναι ορατό σήμερα, είναι λίθινο. Οι στέγες ήταν επίπεδες ως επί το πλείστον. Στο εσωτερικό των οικιών υπήρχαν εστίες και λιθόκτιστες εξέδρες. 


Κυκλικές Οικίες
Κυκλικές Οικίες
Απεικόνιση των ανθρώπινων μορφών σε χαρτί
Οι εσωτερικοί τοίχοι των κατοικιών είναι επενδυμένοι με πηλό που φέρει κάποτε γραπτή διακόσμηση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποτελεί η εξαιρετικά σπάνια διακόσμηση ενός κτηρίου, όπου διακρίνονται δύο ανθρώπινες μορφές με υψωμένα χέρια.

Οι διατροφικές ανάγκες των κατοίκων καλύπτονταν από την κτηνοτροφία, τη γεωργία, το κυνήγι και τη συλλογή άγριων καρπών. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν ήταν φτιαγμένα από λίθο και οστά.



Άγιος Δημήτριος:
Το μεγαλύτερο και σημαντικότερο από τ’ αποκαλυφθέντα κτιριακά συμπλέγματα βρίσκεται στον βορειοανατολικό τομέα του συνοικισμού. Καλύπτει μια έκταση 1.000 περίπου τετραγωνικών μέτρων και αποτελείται από μια μεγάλη εσωτερική αυλή, πλαισιωμένη από διαδρόμους και δωμάτια στη βόρεια και τη νότια πλευρά.


Μέρος του συγκροτήματος κατοικίων - Άγιος Δημήτριος
 Στο ανατολικό τμήμα του κτιρίου υπάρχουν πολλά ομοιόμορφα μικρά δωμάτια και στη δυτική του πλευρά υπάρχει μόνο μια μεγάλη αίθουσα, με μια σειρά από έξι μονολιθικούς πεσσούς. Στην αίθουσα αυτή βρέθηκαν αρκετοί αποθηκευτικοί πίθοι, τοποθετημένοι κατά σειρά πάνω σε ειδικές λίθινες βάσεις, στηριγμένες στο δάπεδο. Ολόκληρο το κτίριο ήταν κτισμένο με αργούς λίθους και πελεκητούς ασβεστόλιθους και πιθανό να αποτελούσε ένα από τους κυριότερους δημόσιους διοικητικούς χώρους του συνοικισμού. Τόσο το κτίριο αυτό όσο και τα υπόλοιπα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα του συνοικισμού,  χρονολογούνται μεταξύ του 1325 και του 1225 π.Χ. και μαρτυρούν την μεγάλη οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής της Καλαβασού στη διάρκεια των Κυπρο-Μυκηναϊκών χρόνων.


 Πίθος από τον οικισμό Αγίου Δημητρίου, 13ος αιώνας  π.Χ.


Η πινακίδα κάτω απο τον Πίθο.






και μια μικρή διαφήμιση.... του χωριού!




Σημείωση: Αν το εγκρίνει το κοινό, θα ακολουθήσει και δεύτερο επεισόδιο. Αλλιώς θα κοπεί λόγω χαμηλής τηλεθέασης και υψηλού κόστους!    : D

13 σχόλια:

  1. Άρεσε μου, εν ωραίο να ακούεις πράματα για τον τόπο σου που σου είναι άγνωστα. Ψηφίζω και για δεύτερο μέρος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ελεός που ζω;Ενιξερά ότι είχε νεολιθικό οικισμό στην Καλαβασό. Και πάντα είχα απορία τι ήταν που κάτω που την Τέντα!Στο σχολείο δηλαδή γιατί μας επαίρναν πάντα στην Χοιροκοιτία;
    Ψηγίζω τζαι 'γω για 2ο μέρος!Να μας πεις τζαι που να φάμε τζαι να πιούμε που εννα έρτουμε εκδρομή.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. @ΣΜΙΛΙ ΤΩΡΑ
    Χαίρομαι που σου άρεσε! :)

    @marilou
    Τζαι εμείς στη Χοιροκιτία πηγαίναμε. Τα τελευταία χρόνια οργανώθηκε ο χώρος στην Τέντα, ώστε να δέχεται επισκέπτες. Εννά γράψω τζαι που να φάτε τζαι να πιείτε, τζαι αν θέλετε να σας στείλω τζαι σε περβολούϊ να κόψετε φρούτα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πολλά ωραίο ποστ! :)))

    Εγω λαλώ να αρχίσεις μια σειρα "Λαβ Σάιπρους"..... Εγω πάντως εν θα χάνω επεισόδιο!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Y.Γ.
    Το γκουγκολ ριντερ μου λαλει μου οτι έβαλες το ποστ πριν 20 ώρες τζαι στο το μπλογκ ρολ μου αρνείτουν να κάμει ρεφρεσh το μπλογκ σου.....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. @Πρασινάδα Για να αρχίσω σειρά "Λαβ Σάιπρους", πρέπει να μάθω την υπόλοιπη Κύπρο. Δαμαί, ακόμα τζαι την Καλαβασό εν την έμαθα πολλά καλά!
    Όσο για τον γκούγκλη, κάλλιο αργά παρά ποτέ. Μπορεί να άρκησε να με φορτώσει γιατί έβαλα λλία κιλά τελευταία!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. χαχα..τέλειο το τελευταίο σου comment!

    αρέσκει μου να διαβάζω έτσι είδους posts! άτε περιμένουμε το part b..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. @Rania Με την πρώτη ευκαιρία θα γράψω και το δεύτερο μέρος. Έκαμα μιλλούδες που το βάρος! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. πολύ καλό. στην χοιροκοιτία πήγα 1000 φορές, στην τέντα 2 μόνο και μάλιστα πιο παλιά που ήταν σε εξέλιξη η ανασκαφή. αυτό που είδα με εξέπληξε και θα πάω εκεί το συντομότερο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. @αστροναύτης Να 'ρθεις στην Τέντα. Η περιοχή εδώ είναι διάσπαρτη με αρχαιότητες. Όταν θα πάεις, στείλε μου μήνυμα, για να συναντηθούμε :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Απαντήσεις
    1. Δεν είμαι ούτε αρχαιολόγος, ούτε ιστορικός. Απλά κατάγομαι απο την Καλαβασό! :) Μετρά καθόλου, το γεγονός ότι εργάστηκα ένα καλοκαίρι με τους αρχαιολόγους;

      Διαγραφή